Việc ban hành Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 cùng Nghị định số 253/2026/NĐ-CP đã tạo ra nhiều thay đổi đáng chú ý trong chính sách thuế đối với người lao động. Không chỉ mở rộng danh mục thu nhập được miễn thuế, các quy định mới còn xác định rõ những khoản không tính vào thu nhập chịu thuế, bổ sung thêm các khoản giảm trừ và cải tiến quy trình quyết toán. Những điều chỉnh này được kỳ vọng sẽ giúp việc xác định nghĩa vụ thuế sát với thực tế hơn, đồng thời giảm gánh nặng thủ tục cho cả người nộp thuế và doanh nghiệp.
Quy định rõ hơn về các khoản phúc lợi dành cho người lao động
Một trong những nội dung được quan tâm là việc phân định cụ thể các khoản phúc lợi doanh nghiệp dành cho người lao động. Trước đây, nhiều khoản hỗ trợ như tiền ăn, đào tạo hay bố trí chỗ ở thường phát sinh những cách hiểu khác nhau khi xác định nghĩa vụ thuế, khiến cả doanh nghiệp và người lao động gặp không ít lúng túng.
Theo quy định mới, phạm vi các khoản được miễn thuế hoặc không tính vào thu nhập chịu thuế đã được hướng dẫn cụ thể hơn. Điều này giúp doanh nghiệp dễ dàng xây dựng chính sách phúc lợi, đồng thời người lao động cũng hiểu rõ quyền lợi của mình khi nhận các khoản hỗ trợ.
Bộ Tài chính cho biết, việc hoàn thiện các quy định liên quan đến thu nhập chịu thuế, thu nhập miễn thuế và các khoản giảm trừ không chỉ nhằm nâng cao hiệu quả điều tiết thu nhập mà còn hướng tới giảm chi phí tuân thủ và bảo đảm tính thống nhất trong quá trình áp dụng.
Theo Nghị định số 253/2026/NĐ-CP, có 22 nhóm thu nhập được miễn thuế cùng nhiều hướng dẫn chi tiết về các khoản không tính vào thu nhập chịu thuế và các khoản được giảm trừ.
Điều chỉnh chính sách đối với tiền ăn giữa ca
Tiền ăn giữa ca là một trong những khoản được nhiều người lao động quan tâm. Theo quy định mới, nếu doanh nghiệp chi trả bằng tiền thì phần vượt trên 1,2 triệu đồng/người/tháng mới phải tính vào thu nhập chịu thuế.
Trong trường hợp doanh nghiệp trực tiếp tổ chức bữa ăn, mua suất ăn hoặc phát phiếu ăn thì toàn bộ khoản chi này không được tính vào thu nhập chịu thuế của người lao động.
Việc nâng mức giới hạn được đánh giá phù hợp với mặt bằng chi phí sinh hoạt hiện nay, đồng thời thay thế quy định cũ vốn không còn đáp ứng thực tế, tạo sự thống nhất trong quá trình thực hiện giữa các doanh nghiệp.
Miễn thuế đối với một số khoản tiền lương, tiền công
Luật mới cũng bổ sung quy định miễn thuế đối với khoản tiền lương hoặc tiền công được trả cho số ngày nghỉ hằng năm mà người lao động không nghỉ hoặc chưa sử dụng hết theo đúng quy định của pháp luật về lao động, cán bộ, công chức và viên chức.
Tuy nhiên, việc miễn thuế chỉ áp dụng đối với khoản chi trả đúng chế độ. Nếu doanh nghiệp thanh toán vượt mức hoặc theo chính sách riêng thì phần vượt sẽ được xác định nghĩa vụ thuế theo quy định hiện hành.
Khuyến khích doanh nghiệp đầu tư phúc lợi nhà ở
Một điểm mới đáng chú ý là lợi ích từ nhà ở do doanh nghiệp trực tiếp đầu tư xây dựng để bố trí cho người lao động sử dụng sẽ không tính vào thu nhập chịu thuế. Chính sách này bao gồm cả các khoản chi phí điện, nước và dịch vụ thiết yếu đi kèm.
Theo cơ quan quản lý, quy định được xây dựng nhằm khuyến khích doanh nghiệp đầu tư nhà ở cho người lao động, đặc biệt tại các khu công nghiệp, vùng sâu, vùng xa hoặc địa bàn có điều kiện làm việc đặc thù. Đây cũng là giải pháp góp phần thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội và nhà lưu trú công nhân.
Đối với trường hợp doanh nghiệp thuê nhà và trả tiền thuê thay cho người lao động, nguyên tắc tính thuế vẫn được giữ nguyên. Khoản lợi ích tính vào thu nhập chịu thuế không vượt quá 15% tổng thu nhập chịu thuế, chưa bao gồm tiền thuê nhà cùng các khoản điện, nước và dịch vụ liên quan.
Mở rộng các khoản thu nhập được miễn thuế
Ngoài các nội dung nêu trên, Luật Thuế thu nhập cá nhân còn tiếp tục miễn thuế đối với phần thu nhập tăng thêm do làm việc ban đêm hoặc làm thêm giờ cao hơn mức trả của giờ làm việc bình thường.
Chính sách cũng mở rộng phạm vi áp dụng đối với một số khoản thu nhập từ quỹ hưu trí bổ sung, bảo hiểm hưu trí tự nguyện và bảo hiểm nhân thọ theo quy định. Những thay đổi này được kỳ vọng sẽ khuyến khích người lao động chủ động chuẩn bị nguồn tài chính cho giai đoạn nghỉ hưu, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp phát triển các chương trình phúc lợi dài hạn.
Đơn giản hóa thủ tục và giảm chi phí tuân thủ
Một trong những mục tiêu quan trọng của các quy định mới là giảm chi phí thực hiện nghĩa vụ thuế. Việc hướng dẫn rõ ràng các khoản thu nhập chịu thuế và miễn thuế giúp hạn chế tình trạng mỗi đơn vị hiểu và áp dụng theo một cách khác nhau, từ đó giảm nguy cơ phát sinh tranh chấp trong quá trình thanh tra, kiểm tra.
Song song với quá trình chuyển đổi số của ngành Thuế, việc chuẩn hóa dữ liệu và quy trình quyết toán được kỳ vọng sẽ rút ngắn thời gian kê khai, giảm sai sót và tiết kiệm chi phí cho cả doanh nghiệp lẫn người nộp thuế.
Hướng tới chính sách thuế minh bạch và phù hợp thực tiễn
Ngoài các chính sách dành cho người làm công ăn lương, Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 còn bổ sung nhiều ưu đãi nhằm khuyến khích hoạt động nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Nhìn chung, các quy định mới không chỉ mở rộng phạm vi các khoản thu nhập được miễn thuế và làm rõ các khoản không tính vào thu nhập chịu thuế, mà còn hướng đến việc xây dựng một hệ thống thuế minh bạch, dễ áp dụng và phù hợp hơn với điều kiện phát triển kinh tế – xã hội. Qua đó, chính sách vừa bảo đảm nguồn thu ngân sách, vừa tạo môi trường thuận lợi để doanh nghiệp phát triển và người lao động yên tâm thực hiện nghĩa vụ thuế.
